امروز روز تولدم هست وطبق برنامه ای که داشتم، می خواستم آخرین مطلب از فصل اول رو که در مورد آشنایی با مفاهیم شبکه بود رو در اختیار تون بزارم.
در ضمن امروز سالروز شهید فکه سید مرتضی آوینی و روز انرژی هسته ای نیز هست که انشاالله پیشرفتی روز افزون رو در این زمینه داشته باشیم.
رسانه انتقال بر روی شبکه (Network medium)
به بستر فیزیکی که اطلاعات (Data) بر روی آن منتقل می شود Network medium می گویند. که شامل موارد زیر می باشد:
- کابل های مسی (copper cable)
- کابل های فیبر نوری (Fiber optic cable)
- هوا (بستر انتقال برای شبکه های بی سیم)
سیگنال (Signal)
روشی است که کامپیوتر فرستنده بر اساس آن می تواند اطلاعات (Data) را که در این مرحله به صورت اعداد در مبنای دو (Binary) هستند را بر روی Network medium انتقال دهد. مانند:
- اختلاف ولتاژ در کابل های مسی
- پالس های نور در کابل های فیبر نوری
- امواج الکترومغناطیس در شبکه های بی سیم (Wireless)
شبکه های Base band
در این نوع از شبکه ها در یک زمان تنها یک سیگنال بر روی بستر ارتباطی (Network medium) منتقل می شود و یا به بیان دیگر سیگنال تمام پهنای باند کانال ارتباطی را اشغال خواهد کرد. عملکرد شبکه های LAN بر همین اساس است و در یک لحظه تنها یک سیگنال بر روی کابل می تواند قرار بگیرد.
شبکه های Broad band
در شبکه های Broad band در یک زمان سیگنال های مختلف می توانند منتقل شوند به عنوان مثال ارتباط رادیویی برای ارسال تصاویر تلویزیونی را در نظر بگیرید در این حالت اگر تلویزیون شما قابلیت نمایش تصاویر همزمان را داشته باشد در یک زمان شما می توانید کانال های مختلف تلویزویونی را تماشا کنید این نشان می دهد که سیگنال های مختلف به صورت همزمان می توانند بر روی کابل متصل به آنتن عبور نمایند.
در شبکه های Broad band سیگنال تمام پهنای باند را به خود تخصیص نداده و فقط از بخشی از آن استفاده می کند.
شبکه تلفن (PSTN) نوعی دیگر از شبکه های Broad band می باشد، در شبکه های تلفن در مراکز مخابراتی دستگاه تقسیم کننده کانال موسوم به Multiplexer یک زوج سیم (2رشته) را به 32 خط تلفن واگذار می کند.
شبکه های راه گزینی بسته ای (Packet Switching)
در این نوع از شبکه ها بین مبدا و مقصد یک مسیر مشخص و اختصاصی (Dedicate) وجود نداشته و بسته های ارسالی هر کدام بر اساس شرایط شبکه در آن لحظه می توانند مسیر یابی شوند.
شبکه اینترنت بهترین مثال از این نوع از شبکه ها می باشد.در اینترنت هنگامی که شما به یک وب سایت متصل می شوید هیچ مسیر ثابتی بین شما و سایت مورد نظرتان وجود نداشته و بسته های ارسالی از طرف شما هر کدام ممکن است از مسیر های متفاوتی به مقصد برسند.

ملاحظه می کنید که مسیر های متفاوتی برای دسترسی به سایت مورد نظر برای کاربر وجود دارد. حسن شبکه های Packet Switching در این است که ارتباط وابسته به یک مسیر مشخص نبوده و در صورت از بین رفتن یک مسیر،مسیر دیگری برای انتقال انتخاب می شود.
شبکه های راه گزینی مداری (Circuit Switching)
در این نوع از شبکه ها بین مبدا و مقصد یک مسیر اختصاصی وجود دارد. شبکه های مخابراتی (PSTN) بهترین مثال از این نوع شبکه می باشد، در سیستم مخابرات هنگامی که مشترک شماره تلفن مقصد مورد نظر خود را می گیرد بین این دو یک مسیر اختصاصی ایجاد شده و این مسیر تا زمان برقراری ارتباط برای این دو حفظ می گردد.
در شبکه های مخابراتی به مداری که بین مبدا و مقصد توسط سوئیچ های مراکز مخابراتی ایجاد می شود، مدار مجازی (Virtual Circuit) می گویند.
انواع مدارهای مجازی (Virtual Circuit) در شبکه های مخابراتی
- مدارهای موقت (Switched Virtual Circuit)
در این حالت مسیر و کانال ارتباطی بین مبدا و مقصد به صورت خودکار ایجاد شده و این کانال همیشگی نبوده و تنها تا زمان برقاری مکالمه حفظ می شود.
- مدارهای دائمی (Permanent Virtual Circuit)
در این نوع ارتباط، بین مبدا و مقصد یک مسیر ثابت و همیشگی وجود دارد، مانند خطوط اجاره ای (Leased line) از جمله E1 وT1
Half Duplex & Full Duplex
ارتباطی که به صورت یک طرفه انجام شود Half Duplex نامیده می شود مانند بی سیم های دستی که در هر لحظه تنها یک نفر می تواند صحبت کند. ارتباطی که دو طرفه باشد Full Duplex نام دارد مانند تلفن که هر دو نفر می توانند همزمان صحبت کنند.